Je bent de laatste tijd sneller moe en slaapt onrustiger. Je humeur schommelt en misschien menstrueer je ook onregelmatiger. Ben je nou in de overgang? Of is dit puur stress?
Als therapeut zie ik heel vaak hoe veel verwarring die periode kan geven. Je lichaam verandert en je hebt door dat je hormonen schommelen, maar dat zou ook goed van de stress kunnen zijn.
Je lichaam gaat niet van de een op andere dag over in de menopauze. Juist doordat het in fases gaat, kan het heel verwarrend voelen.
Dit is hoe ik het zelf altijd uitleg:
Perimenopauze
De eerste fase van de menopauze. Je hormonen beginnen hier al te schommelen. Je cyclus wordt al anders. Hij wordt steeds onvoorspelbaarder, korter, langer, zwaarder of juist lichter. Dit kan al vanaf je 35e-45e starten.
Menopauze
Dit is het moment dat je 12 maanden geen menstruatie meer hebt gehad. Dat is vaak ergens tussen de 45 en 55 jaar.
Postmenopauze
Alles NA die 12 maanden noemen we postmenopauze. Je klachten kunnen hier afnemen, maar je lichaam blijft nog in verandering.
De meeste mensen beseffen pas later dat ze in de perimenopauze zitten. In eerste instantie koppel je de klachten misschien nog totaal niet aan de overgang. Je wordt immers nog wel ongesteld en kan de klachten vaak op andere manieren verklaren.
Als je tegen meerdere klachten tegelijk aanloopt, kan dat een sterk signaal zijn voor de overgang. De meest voorkomende symptomen die vrouwen aan het begin van de overgang ervaren zijn:
Hierin beantwoord je vragen over je klachten, slaap, menstruatie, stemming, etc. Het voordeel is dat dit bijna geen moeite kost en er geen kosten aan zijn verbonden. Je krijgt hiermee iets meer inzicht over je lijf. Het nadeel is natuurlijk dat dit absoluut niet medisch bepaald is. Het is geen echte diagnose en geeft ook geen bevestiging.
Hierin worden echte hormoonwaarden gemeten die kunnen wijzen op menopauze of perimenopauze. Sommige testen kun je thuis doen, anderen alleen bij de arts. Meestal is er bloed of speeksel nodig om goed te meten hoe het ervoor staat in je lichaam.
Nadeel van deze testen is dat het natuurlijk een momentopname betreft. Je hormonen kunnen heel erg kunnen schommelen tijdens de overgang en zeker als je daar eerder ook al veel last van had, is het moeilijker te bepalen of er nu echt verandering plaatsvindt. Ook kunnen andere factoren (bijv. stress, cyclus, medicatie) een vertekend beeld geven.
Dit is de meest betrouwbare test. Hierin krijg je een totaal beeld van wat er zich nu in je lichaam afspeelt. Zowel op hormonaal gebied als in je lichamelijke gezondheid en ook je schildklier, stress of voeding worden meegenomen.
Beantwoord elke vraag hieronder met: Nooit - Soms - Regelmatig - Vaak - Altijd.
0-4 x - Waarschijnlijk nog stabiele hormonen. Of je klachten hebben een andere oorzaak
5-9 x - Veel signalen passen bij de perimenopauze. Je lichaam is aan het veranderen
10+ - Er verandert veel in je lichaam. Dit past bij een duidelijke overgangsfase
Belangrijk: Dit is geen diagnose. Deze test kan geen echt onderzoek vervangen en zegt niks over je exacte hormoonwaarden. Raadpleeg altijd je arts.
Ook belangrijk om rekening mee te houden: Als je hormonale anticonceptie slikt, dan is je menstruatie een minder betrouwbaar signaal.
Dan zijn er een paar belangrijke dingen die je nu kunt doen. Allereerst natuurlijk jezelf de ondersteuning geven die je lijf nu nodig heeft. Geef meer aandacht aan je voeding, lifestyle keuzes, stressmanagement en ondersteun waar nodig met supplementen. Denk aan omega-3 of magnesium. Lees hier meer over waarom magnesium belangrijk is na je 50e
De hormone balance is speciaal ontwikkeld om meer balans te brengen in je hormoonhuishouding. Ook in de overgang geeft dit een fijne ondersteuning en kan helpen de symptomen aan te kunnen.
Wat het dan ook is wat voor JOU werkt, zorg ervoor dat je je stress onder controle brengt. Leg je telefoon vaker weg en zoek zeker ‘s avonds niet meer te veel prikkels op. Ga in plaats daarvan in bad (met magnesiumvlokken), pak een boek, neem een warme douche of masseer je voeten.
Dat betekent: voldoende eiwitten, gezonde vetten en vezels. Zeker bittere groenten zijn in deze fase belangrijk om je hormonen goed af te kunnen breken in je lever. Belangrijk om vitaal en sterk in je kracht te blijven als je ouder wordt
De menopauze voelt voor elke vrouw anders. Jouw lichaam is anders dan dat van elke andere vrouw om je heen, dus heb je ook andere dingen nodig. Luister daarnaar zoveel je kunt.
Hormonen kunnen zorgen dat je je raar voelt en niet helemaal jezelf bent. Neem meteen actie zodra je merkt dat iets verandert en wacht niet tot het erger wordt. Daarmee kun je misschien zwaardere ongemakken voorkomen.
Helemaal zeker weet je het meestal niet op basis van één klacht. De overgang herken je vooral aan een patroon. Denk aan een cyclus die verandert, slechter slapen, opvliegers, nachtzweten, stemmingswisselingen, meer vermoeidheid, droge slijmvliezen of gewichtstoename rond je buik.
Vooral als meerdere klachten tegelijk ontstaan en je merkt dat je lichaam anders reageert dan een paar jaar geleden, kan dat een teken zijn dat je in de perimenopauze zit. Een zelftest kan helpen om daar meer inzicht in te krijgen, maar het blijft geen officiële diagnose.
Ja, absoluut. Dit is precies waarom de perimenopauze zo verwarrend kan zijn. Je kunt nog gewoon ongesteld worden, maar ondertussen kunnen je hormonen al flink schommelen.
Je cyclus kan bijvoorbeeld korter, langer, zwaarder, lichter of onvoorspelbaarder worden. Veel vrouwen denken daardoor eerst aan stress, drukte of ouder worden, terwijl hun lichaam eigenlijk al in een nieuwe hormonale fase zit.
De perimenopauze is de fase waarin je hormonen beginnen te schommelen. Dit kan al jaren vóór je laatste menstruatie starten. In deze fase kun je nog gewoon menstrueren, maar je cyclus en klachten veranderen vaak al.
De menopauze is één specifiek moment: je hebt dan 12 maanden geen menstruatie meer gehad.
Alles daarna noemen we de postmenopauze. Je lichaam is dan nog steeds in verandering, maar de vruchtbare fase is officieel voorbij.
Ja. En dat maakt het zo irritant. Stress en overgangsklachten kunnen namelijk erg op elkaar lijken. Denk aan slecht slapen, prikkelbaarheid, vermoeidheid, hartkloppingen, brain fog en stemmingswisselingen.
Het verschil zit vaak in de combinatie met hormonale signalen. Als je cyclus verandert, je meer last krijgt van opvliegers, nachtzweten, droge slijmvliezen of een ander vetpatroon rond je buik, dan is het slim om ook aan de overgang te denken.
Begin bij de basis. Je lichaam heeft in deze fase meer behoefte aan stabiliteit. Denk aan voldoende eiwitten, gezonde vetten, vezels, regelmaat, stressverlaging en goede slaap.
Ook mineralen worden belangrijker. Magnesium speelt bijvoorbeeld een rol bij je spieren, zenuwstelsel en ontspanning. Wil je daar dieper op ingaan? Lees dan ook deze blog over waarom vrouwen 50+ meer magnesium nodig hebben.
Tijdens de overgang verandert je hormoonbalans. Daardoor kan je stofwisseling veranderen en kan vet zich makkelijker opslaan rond je buik. Ook slaap, stress, bloedsuiker, spiermassa en beweging spelen hierin mee.
Het is dus niet simpelweg “minder eten en meer sporten”. Je lichaam vraagt om een andere aanpak. Meer focus op spierbehoud, eiwitten, bloedsuikerbalans, slaap en stressregulatie werkt vaak beter dan jezelf strenger maken. Lees ook deze blog over afvallen in de overgang als dit herkenbaar is.
Gratis e-book met dagplanner en slimme tips voor meer rust en overzicht in je dag
Deze blog is geschreven door Laura Contreras, orthomoleculair therapeut en geregistreerd darmtherapeut. In de praktijk begeleid ik dagelijks een grote verscheidenheid aan klachten, van spijsverteringsklachten tot vermoeidheid en huidproblemen.
