Je slikt bloeddrukverlagers, of je huisarts heeft net gezegd dat je bloeddruk aan de hoge kant is. Misschien begin je je af te vragen hoe het is gekomen dat je bloeddruk te hoog is en wat je naast medicatie zelf kunt doen.
Er is best veel wat je kunt doen, maar laat ik dit even voorop stellen: dit artikel is geen vervanging voor je bloeddrukmedicatie en geen medisch advies. Stop of verminder nooit op eigen houtje met voorgeschreven medicatie.
Een hoge bloeddruk voel je meestal niet
Veel mensen schrikken ervan. Een hoge bloeddruk geeft meestal geen directe klachten. Je hebt geen hoofdpijn of duizeligheid en voelt je eigenlijk gewoon prima. Dat is precies waarom het een stille aandoening wordt genoemd.
Meten is dus het enige wat je echt iets vertelt.
Zo meet je je bloeddruk thuis betrouwbaar
Die ene meting in de spreekkamer zegt weinig. Je zit daar net wat gespannener dan thuis op de bank.. Het heet niet voor niets wittejassyndroom. Een thuisreeks is veel bruikbaarder, mits je het goed doet:
- Meet een week lang, twee keer per dag: 's ochtends en 's avonds.
- Zit vijf minuten stil voordat je begint. Rug tegen de steun, voeten plat op de grond, benen niet gekruist.
- Manchet op harthoogte op je blote bovenarm.
- Meet twee keer met een minuut ertussen en noteer allebei de waarden.
- Geen koffie, sigaret of inspanning in het halfuur ervoor. Ga eerst naar het toilet.
- Noteer alle metingen
Neem die hele reeks mee naar je huisarts.
Wat doen bloeddrukverlagers eigenlijk?
Ik merk vaak dat veel mensen niet weten wat ze precies slikken. En dat maakt het lastig om er een goed gesprek over te voeren.
| Soort | Wat het doet |
|---|---|
| Diuretica (plaspillen) | Voeren meer vocht en zout af, waardoor er minder volume in je bloedvaten zit |
| Bètablokkers | Vertragen je hartslag en verminderen de kracht waarmee je hart pompt |
| ACE-remmers en ARB's | Ontspannen je bloedvaten, zodat ze wijder worden |
| Calciumantagonisten | Ontspannen de spieren in je vaatwanden |
Welke jij hebt ontvangen, hangt volledig af van jouw situatie en je leeftijd, nierfunctie of andere aandoeningen.
Zout: het zit niet in je zoutvaatje
Iedereen met een hoge bloeddruk weet inmiddels wel dat minder zout helpt. Dat is niks nieuws meer.
Maar wat mij in de praktijk vaak opvalt: mensen denken dan meestal aan dat zoutvaatje op tafel. En daar zit het nou net niet. Het overgrote deel van je zout komt uit brood, kaas, vleesware en kant-en-klare soepen, sauzen en maaltijden.. Ook vaak uit dingen die helemaal niet zo zout smaken.
De Nederlandse richtlijn is maximaal 6 gram zout per dag. De Wereldgezondheidsorganisatie houdt 5 gram aan. En de meeste Nederlanders zitten daar flink boven, zonder het zelf te weten.
De vergeten helft: kalium
Natrium en kalium zijn tegenspelers in je lichaam. Als je bloeddruk te hoog is, wordt er dus vaak geadviseerd minder zout (natrium) te eten, maar er wordt vaak niet meegenomen dat vooral de verhouding met kalium heel belangrijk is.
Ik zie dat ontzettend veel mensen veel te weinig kalium binnenkrijgen en daardoor de verhouding tussen die 2 helemaal uit balans raakt. De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert minstens 3510 mg kalium per dag voor volwassenen. Dat haalt hier echt bijna niemand. Hoe belangrijk die natrium-kaliumverhouding is voor je hart- en vaatgezondheid, is ook in grootschalig onderzoek bevestigd.
Waar zit kalium in? Kalium is vooral te vinden in verse groenten en fruit, aardappels, bieten, cacao, kokos(water), sinaasappel, tomaten en bananen. Dat zijn natuurlijk de dingen die als eerste verdwijnen zodra iemand veel kant-en-klaar en voorverpakte voeding gaat eten.
Mijn advies is daarom zelden "eet minder zout" in z'n eentje. Het is: eet minder bewerkt, en zet er meer pure voeding tegenover. Dus zowel het verlagen van zout, als tegelijkertijd het verhogen van de kalium inname is hier heel belangrijk.
Als je minder natrium gaat eten en daar meer kalium tegenover zet, zou dat een positief effect kunnen hebben op je bloeddruk. Dat komt doordat de hoeveelheid water in je aderen minder wordt, en anderzijds doordat kalium ervoor zorgt dat je vaatwanden zich verwijden en er vocht wordt uitgescheiden door je nieren. Er is een onderzoek wat suggereert dat door het eten van meer kalium, de bloeddruk kan dalen (tot wel 6mmHg).
Belangrijk: neem géén kaliumsupplement op eigen houtje als je bloeddrukmedicatie gebruikt!
Helpt magnesium bij een hoge bloeddruk?
Magnesium wordt vaak genoemd als het over bloeddruk gaat. Laten we kijken naar wat onderzoeken zeggen.
In september 2025 verscheen in het tijdschrift Hypertension een systematische review en meta-analyse van 38 gerandomiseerde onderzoeken met 2.709 deelnemers. Mediane dosering: 365 mg elementair magnesium, gedurende ongeveer 12 weken.
Gemiddeld over alle deelnemers:
- Bovendruk: 2,8 mmHg lager dan bij placebo
- Onderdruk: 2,0 mmHg lager
Bescheiden. Maar dat gemiddelde verbergt iets, want de onderzoekers keken ook naar subgroepen:
| Groep | Daling bovendruk |
|---|---|
| Mensen die al bloeddrukmedicatie gebruiken | 7,7 mmHg |
| Mensen met een magnesiumtekort | 6,0 mmHg |
| Mensen met een normale bloeddruk | geen aantoonbaar effect |
Bij mensen met een normale bloeddruk werd geen significant effect gevonden. Magnesium is dus geen algemene bloeddrukverlager waar iedereen baat bij heeft.
Magnesium zou dus kunnen bijdragen aan een lichte verlaging van de bloeddruk, met name bij mensen ide al een verhoogde bloeddruk hebben. De gevonden effecten zijn in de meeste onderzoeken bescheiden, en magnesium wordt gezien als ondersteunend naast een gezonde leefstijl, niet als vervanging van medicatie of een garantie op resultaat.
Let op: dit is nog geen officieel goedgekeurde gezondheidsclaim binnen de EU voor magnesium.
Waar magnesium wel officieel voor staat
Merk je dat stress, een volle agenda of vermoeidheid je weinig ruimte laten om goed voor jezelf te zorgen? Dat is vaak precies het moment waarop je lichaam extra behoefte heeft aan magnesium.
De 5 best opneembare vormen magnesium in één capsule. Ondersteunt je energieniveau, is goed voor de werking van je spieren en zenuwstelsel, en draagt bij aan een goede elektrolytenbalans.
Onze voeding bevat door uitgeputte landbouwgrond vaak minder magnesium dan vroeger. En stress, cafeïne en alcohol breken je magnesiumvoorraad sneller af. Dus ook los van je bloeddruk is het slim om je inname in de gaten te houden.
Ben je een vrouw boven de 50? Dan is er extra reden om hier goed op te letten. Lees waarom deze levensfase daarom vraagt.
De rest van je basis
Natuurlijk is het voor je bloeddruk vooral belangrijk om je basisprincipes vooral te versterken:
Bewegen. Regelmatig en matig is genoeg. Stevig wandelen of fietsen telt ook.
Alcohol. Hier schrikken de meeste mensen van, want ook "gewoon met mate" kan al effect hebben op je bloeddruk.
Slaap. Te weinig of onregelmatige slaap wordt gelinkt aan een hogere bloeddruk op de lange termijn. Slaap je slecht? Lees dan wat je daaraan kunt doen.
Stress. Aanhoudende spanning houdt je lichaam in staat van paraatheid en je bloeddruk dus ook. Dit is vaak het lastigste punt, en tegelijk waar voor veel mensen de meeste winst zit.
Gewicht. Overgewicht vraagt simpelweg meer van je hart en vaten.
Geen van deze dingen staat op zichzelf, maar bij elkaar opgeteld maken ze wel degelijk verschil.
Nog iets wat vaak samen opgaat: cholesterol en bloeddruk. Lees wat je kunt doen aan een verhoogd cholesterol, of eerst wat cholesterol, HDL en LDL nou eigenlijk zijn.
Wanneer je echt even naar de huisarts gaat
- Bij een bloeddruk die herhaaldelijk boven de 140/90 mmHg ligt, zeker als je dat thuis meerdere keren meet
- Bij hoofdpijn, duizeligheid, kortademigheid of hartkloppingen — al voel je zoals gezegd meestal juist niks
- Bij twijfels over je medicatie of de dosering
- Als je iets aan je leefstijl wilt veranderen terwijl je medicatie slikt, zoals fors minder zout of een nieuw supplement
Bel direct 112 bij: hevige hoofdpijn met verwardheid, pijn op de borst, of plotselinge uitval van spraak, gezicht of een lichaamshelft. Dat zijn alarmsignalen die niet kunnen wachten.
Tot slot
Een gezonde bloeddruk is bijna nooit afhankelijk van één aspect. Het is een stapeling: bewegen, minder bewerkt eten, meer kalium ertegenover, beter slapen, minder stress. En medicatie kan helpen waar nodig.
