Voedselvergiftiging Zelftest: Alles wat je moet weten en 5 slimme tips

Nee, er bestaat geen officiële thuistest waarmee je direct kunt aantonen dat je voedselvergiftiging hebt. Een zelftest of checklist kan wel helpen om je klachten beter in te schatten.

Je kijkt dan bijvoorbeeld naar het moment waarop de klachten begonnen, wat je hebt gegeten, of anderen dezelfde klachten hebben en of er alarmsignalen zijn zoals bloed bij de ontlasting, hoge koorts of uitdroging. Zie zo’n test dus als hulpmiddel, niet als diagnose.

Dat verschilt per oorzaak. Soms beginnen klachten al binnen een paar uur na het eten, vooral bij bepaalde toxines uit bedorven voedsel. Bij andere voedselinfecties kan het langer duren, soms een dag of zelfs meerdere dagen.

Een belangrijk signaal is dat de klachten vrij plotseling ontstaan na een maaltijd. Zeker als meerdere mensen die hetzelfde hebben gegeten ook ziek worden, is voedselvergiftiging of een voedselinfectie waarschijnlijker.

Veelvoorkomende klachten zijn misselijkheid, braken, diarree, buikkrampen en buikpijn. Soms kun je ook koorts krijgen of je algemeen ziek voelen.

De klachten lijken sterk op buikgriep. Daarom is het niet altijd makkelijk om zelf het verschil te zien. Het tijdstip waarop de klachten beginnen, wat je hebt gegeten en of anderen ook ziek zijn geworden, geven vaak meer richting.

Milde voedselvergiftiging gaat vaak binnen 1 tot 3 dagen vanzelf over. Soms kan diarree langer aanhouden, vooral als je darmen flink geïrriteerd zijn geraakt. RIVM noemt dat een voedselinfectie vaak 1 tot 3 dagen kan duren.

Worden je klachten niet minder, heb je na een week nog vaak diarree of voel je je steeds zieker? Dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts.

Bij voedselvergiftiging beginnen klachten vaak na het eten van besmet of bedorven voedsel. De klachten kunnen vrij plotseling opkomen, soms al binnen een paar uur.

Bij buikgriep gaat het meestal om een virus dat makkelijk van mens op mens wordt overgedragen. Dan zie je vaak dat mensen in je omgeving ook ziek zijn, bijvoorbeeld thuis, op werk, school of in de kinderopvang.

In de praktijk overlappen de klachten sterk. Bij twijfel is het dus belangrijker om te letten op de ernst van je klachten dan om koste wat kost het label te willen weten.

Begin rustig. Je darmen hoeven niet meteen een grote maaltijd te verwerken. Kies voor licht verteerbare voeding zoals rijst, banaan, appelmoes, crackers, bouillon, aardappel, wortel of toast.

Belangrijker dan eten is drinken. Zeker als je diarree hebt of moet overgeven, verlies je vocht en zouten. Neem kleine slokjes water, bouillon of ORS. Als je misselijk bent, werkt vaak elke paar minuten een paar slokjes beter dan in één keer een groot glas.

Vermijd tijdelijk zware, vette, sterk gekruide of suikerrijke maaltijden. Ook alcohol, veel koffie, zuivel en grote porties kunnen je darmen extra belasten als ze nog gevoelig zijn.

Ga niet te snel weer “normaal” eten omdat je denkt dat je er bijna bent. Je spijsvertering heeft vaak nog wat hersteltijd nodig. Bouw rustig op en kijk goed hoe je lichaam reageert.

Dat hangt af van de oorzaak. Sommige vormen ontstaan door toxines in voedsel en zijn niet direct besmettelijk van persoon tot persoon. Andere voedselinfecties, zoals norovirus of salmonella, kunnen wel worden overgedragen via handen, oppervlakken, toiletgebruik of eten klaarmaken.

Daarom is hygiëne belangrijk: was je handen goed, maak het toilet schoon, deel geen handdoeken en bereid liever geen eten voor anderen zolang je diarree hebt of moet overgeven. RIVM benoemt dat goede hygiëne belangrijk is om besmetting en verspreiding te voorkomen.

Wees hier voorzichtig mee. Diarree is vaak een manier van je lichaam om iets kwijt te raken. Een diarreeremmer kan soms handig zijn, bijvoorbeeld tijdens reizen, maar is niet altijd verstandig.

Gebruik geen diarreeremmers bij koorts, bloed of slijm in de ontlasting, heftige buikpijn of als je je echt ziek voelt. Overleg bij twijfel met je huisarts of apotheker.

Neem contact op met je huisarts bij bloed of slijm in de ontlasting, aanhoudend overgeven, ernstige buikpijn, sufheid, verwardheid, bijna flauwvallen, tekenen van uitdroging of als je 12 uur of langer niet hebt geplast. Ook bij diarree die langer aanhoudt of klachten die niet verbeteren, is het verstandig om te bellen.

Wees extra voorzichtig bij baby’s, jonge kinderen, ouderen, zwangeren en mensen met diabetes, nierziekte, hartfalen of een verminderde weerstand. Voor deze groepen kan uitdroging sneller gevaarlijk worden.

Ja, dat kan. Na een flinke voedselvergiftiging of voedselinfectie kunnen je darmen nog een tijd gevoelig blijven. Je kunt bijvoorbeeld sneller last hebben van een opgeblazen buik, wisselende ontlasting, krampen of gevoeligheid voor bepaalde voeding.

Als klachten lang blijven aanhouden, is het slim om verder te kijken. Soms is je darmflora uit balans geraakt of is er sprake van aanhoudende irritatie. Dan kan begeleiding of eventueel ontlastingsonderzoek zinvol zijn.