I hear it so often around me: "My cholesterol is too high!" or "I need to take statins." And I notice that there is often a heavy feeling surrounding it, because the risks we know about high cholesterol are of course undesirable: It increases your risk of cardiovascular disease.

But it's not really that black and white. That's why I wanted to write a clear blog post about it and give you more clarity. Because yes, cholesterol can definitely cause problems. But it's also SUPER important for your body. The question is more why your body produces more cholesterol at that particular time. Let me explain how it works.

Spoiler: Cholesterol is niet de vijand. Integendeel zelfs. Waar krijg je dan hoog cholesterol van? En wat als je cholesterol te hoog is?

What is cholesterol?

Cholesterol is a fatty substance that your body can produce itself, primarily in your liver . And your body produces it precisely according to its needs at any given moment.

It's present in every cell of your body and is often seen as a bad thing , when in reality, you desperately need it. Without cholesterol, your body can't function properly.

Cholesterol is bijvoorbeeld nodig voor:

De aanmaak van hormonen, zoals cortisol, oestrogeen, progesteron en testosteron. Zonder cholesterol, geen hormonen.
De opbouw van je celwanden. Het houdt je celwand stevig en flexibel.
De aanmaak van vitamine D. Zonder cholesterol kun je vitamine D uit zonlicht niet goed aanmaken.

And we now know that you produce 75% of your cholesterol in your liver. Only 25% comes from food. Your liver regulates precisely how much cholesterol your body needs.

But sometimes this system can be disrupted, for example by stress (more cortisol ⇒ more cholesterol needed), unhealthy lifestyle or your genetic predisposition .

And as you get older, your cholesterol naturally rises. That's normal.

Good and bad cholesterol? HDL and LDL

To put it simply:

LDL cholesterol is called "bad" cholesterol. It carries cholesterol from your liver to the rest of your body , to where it's needed .

HDL cholesterol is considered "good" cholesterol. It carries cholesterol back from the body to the liver , where it is then broken down.

So: LDL takes it away, HDL picks it up again.

But LDL isn't "bad" in itself. It's simply a kind of transport service .

And if you have enough HDL to bring your cholesterol back down to normal, then LDL doesn't have to be a problem at all .

What's interesting to ask yourself is: Why does so much cholesterol need to enter your body at that moment? Why does your body ask for it?

This often happens because there's damage somewhere in your blood vessels, and your body sends cholesterol to help repair it . Think of it a bit like putting a Band-Aid on a wound.

Damage to the blood vessel wall can be caused by things such as high blood pressure , smoking , stress , or inflammation in your body .

At such a moment, your body sends LDL cholesterol to that spot to repair it.

When does it really become a problem? When LDL becomes damaged . This is called oxidation .

This is usually caused by free radicals (which can occur through unhealthy diets, smoking, stress, etc.). Once LDL is oxidized, it sticks more easily to your blood vessel walls.

This is where plaques form, narrowing your blood vessels. This is called atherosclerosis . And that, in turn, increases your risk of cardiovascular disease.

So it's not really the cholesterol that's the problem, but rather the damage, the oxidation process and the fact that your body is in crisis mode somewhere.

Get your cholesterol tested

You can easily have your cholesterol tested with a blood test . If you do, you'll usually see these values:

Total cholesterol

HDL

LDL

Triglycerides

But if you only look at that "total cholesterol," you don't get the full picture. It's much more about the balance between HDL and LDL and how your body is doing otherwise .

It is also important to keep your triglycerides low to limit damage .

Someone can have slightly higher total cholesterol, but if the HDL/LDL balance is good, and there is little inflammation , this does not have to be a problem at all.

While someone with low cholesterol but high levels of inflammation is at much higher risk . Therefore, if possible, also ask about inflammation levels, such as hs-CRP .

Only then will you truly get a good picture. I also prefer to have my oxidized LDL (OXLDL) tested , to gain a truly clear understanding of cholesterol oxidation .

Lower your cholesterol yourself

The great thing is that you can do so much with lifestyle . Here are a few things I recommend to clients and incorporate into my own daily life:

1. Exercise every day

And that could be strength training at the gym, but also something else. Walking, cycling, yoga, a dance class , or swimming . Anything that gets your body moving helps improve your LDL-HDL balance.

2. Stop smoking

Smoking severely damages your blood vessels. This makes LDL more likely to oxidize (stick). Less smoking = less oxidized cholesterol = better for your heart and blood vessels.

3. Eat lots of fiber

Not sure what to eat with high cholesterol ? Then start by eating more fiber. When your liver breaks down cholesterol, it's expelled through your bile and intestines.

Fiber binds to cholesterol in your intestines, helping you excrete it. Think of vegetables, fruits, oats, and legumes .

4. Eat plenty of antioxidants

Another important food to eat for high cholesterol : antioxidants. Antioxidants protect your cells from oxidation. Colorful fruits and vegetables are your best friend.

The more color on your plate (red, orange, green, purple), the better your LDL remains protected from oxidation. And therefore, the lower the risk of plaque formation.

5. Choose the right fats

Avoid trans fats (found mainly in packets, bags, cookies, and pastries). Instead, opt for olive oil, avocado, and oily fish like salmon, herring, or mackerel. This is important for maintaining a healthy LDL-HDL balance .

6. Less stress

It's a cliché, but it's true: Chronic stress causes your body to produce more cholesterol (to build up more stress hormones like cortisol).

So the more you take moments of rest (e.g. breathing, a walk in the woods, a fun hobby) the healthier it is for your heart and blood vessels.

+

+

Vegan Omega 3

19,95

Like cholesterol, omega-3 is an important fatty substance that protects your cells and brain. If your cholesterol is high, you may benefit from omega-3. Both EPA and DHA also have a beneficial effect on the heart.

Contents

30 pieces €0,67 per dag
90 pieces €0,56 per dag

View full details

And what if your cholesterol remains a bit on the high side?

Then I would always first look and ask yourself: Why is that like that?

Do you eat enough vegetables? Do you exercise? Is there a lot of stress in your life? Do you smoke? Often, you can reap significant benefits just by doing that.

If you have actually tried that and your cholesterol remains unfavorably high, you can look at other options together with your doctor.

Get the most out of your health!

This blog was written by Laura Contreras , an orthomolecular therapist and registered intestinal therapist. In my practice, I treat a wide variety of complaints daily, from digestive issues to fatigue and skin problems.

Have you tried a lot, but are you missing a personalized plan? Then I'd love to help you understand your body's signals and find solutions that work for you. Book your consultation below.

Book your consultation now

Sources

Hong, C. G., Florida, E., Li, H., Parel, P. M., Mehta, N. N., & Sorokin, A. V. (2023). Oxidized low-density lipoprotein associates with cardiovascular disease by a vicious cycle of atherosclerosis and inflammation: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in cardiovascular medicine , 9 , 1023651. https://doi.org/10.3389/fcvm.2022.1023651

Shimada, K., Mokuno, H., Matsunaga, E., Miyazaki, T., Sumiyoshi, K., Miyauchi, K., & Daida, H. (2004). Circulating oxidized low-density lipoprotein is an independent predictor for cardiac event in patients with coronary artery disease. Atherosclerosis , 174 (2), 343–347. https://doi.org/10.1016/j.atherosclerosis.2004.01.029

Gamba, P., Testa, G., Gargiulo, S., Staurenghi, E., Poli, G., & Leonarduzzi, G. (2015). Oxidized cholesterol as the driving force behind the development of Alzheimer's disease. Frontiers in aging neuroscience , 7 , 119. https://doi.org/10.3389/fnagi.2015.00119

Rosenthal RL (2000). Effectiveness of altering serum cholesterol levels without drugs. Proceedings (Baylor University. Medical Center) , 13 (4), 351–355. https://doi.org/10.1080/08998280.2000.11927704

https://www.health.harvard.edu/heart-health/11-foods-that-lower-cholesterol

Veelgestelde vragen

Wat is cholesterol precies?

Cholesterol is een vetachtige stof die je lichaam zelf aanmaakt, vooral in de lever. Je hebt cholesterol nodig voor de opbouw van je celwanden, de aanmaak van hormonen en de aanmaak van vitamine D.

Cholesterol is dus niet per definitie iets slechts. Het wordt pas belangrijk om beter te kijken wanneer je waardes uit balans raken, bijvoorbeeld wanneer LDL, HDL, triglyceriden of ontstekingswaarden ongunstig zijn.

Wat is het verschil tussen HDL en LDL cholesterol?

LDL vervoert cholesterol vanuit de lever naar de rest van je lichaam. HDL brengt cholesterol juist weer terug naar de lever, waar het verder wordt verwerkt.

Daarom wordt LDL vaak het “slechte” cholesterol genoemd en HDL het “goede” cholesterol. Toch is dat wat simpel gezegd. LDL heeft ook een functie. Het gaat vooral om de balans én om de vraag of LDL kan oxideren. Geoxideerd LDL kan makkelijker bijdragen aan schade aan de vaatwand.

Wanneer is cholesterol te hoog?

Dat hangt af van je totale risicoprofiel. Je arts kijkt meestal niet alleen naar totaal cholesterol, maar ook naar LDL, HDL, triglyceriden, bloeddruk, leeftijd, roken, diabetes, erfelijke aanleg en andere risicofactoren.

Een iets hoger totaal cholesterol zegt dus niet altijd genoeg. Het is belangrijker om naar het geheel te kijken. Juist daarom kan het zinvol zijn om je uitslag goed te laten uitleggen, in plaats van alleen naar één getal te kijken.

Kun je cholesterol op een natuurlijke manier verlagen?

Ja, in veel gevallen kun je met voeding en leefstijl veel doen voor je cholesterolbalans. Denk aan meer vezels, voldoende beweging, gezonde vetten, minder transvetten, stoppen met roken, meer antioxidanten en minder chronische stress.

Vooral vezelrijke voeding zoals groenten, fruit, haver, peulvruchten en lijnzaad kan helpen, omdat vezels zich in de darmen kunnen binden aan galzuren. Daardoor moet je lichaam nieuwe galzuren maken, waarvoor cholesterol wordt gebruikt.

Welke voeding helpt voor een gezonde cholesterolbalans?

Voeding die rijk is aan vezels, antioxidanten en gezonde vetten past goed bij een gezonde cholesterolbalans. Denk aan groenten, fruit, havermout, peulvruchten, noten, zaden, olijfolie, avocado en vette vis zoals zalm, haring, sardines of makreel.

Probeer daarnaast transvetten en sterk bewerkte voeding zoveel mogelijk te beperken. Niet omdat je nooit iets lekkers mag eten, maar omdat je bloedvaten, lever en stofwisseling veel beter reageren op voeding die echt iets toevoegt.

Wat zegt een cholesteroltest precies?

Een standaard cholesteroltest kijkt meestal naar totaal cholesterol, LDL, HDL en triglyceriden. Die waardes geven samen een beter beeld dan alleen totaal cholesterol.

Toch vertelt ook dit niet alles. Ontstekingswaarden, bloeddruk, bloedsuiker, leefstijl, medicatiegebruik en familiegeschiedenis spelen ook mee. In sommige situaties kan het interessant zijn om aanvullend te kijken naar hs-CRP of geoxideerd LDL, omdat oxidatie en ontsteking een belangrijke rol kunnen spelen bij vaatgezondheid.

Wat is geoxideerd LDL?

Geoxideerd LDL is LDL-cholesterol dat beschadigd is geraakt door oxidatieve stress. Dit kan gebeuren onder invloed van factoren zoals roken, chronische stress, ontstekingen, ongezonde voeding of een tekort aan antioxidanten.

Juist geoxideerd LDL is interessant, omdat het makkelijker kan bijdragen aan ophopingen in de bloedvaten. Daarom gaat het bij cholesterol niet alleen om “hoeveel LDL heb je?”, maar ook om de omgeving waarin dat LDL zich bevindt.

Wat is de link tussen ontsteking en cholesterol?

Ontstekingen en cholesterol hangen sterk samen. Wanneer er schade of irritatie ontstaat in de vaatwand, kan je lichaam reageren met herstelprocessen. LDL speelt daarin een rol als transportstof.

Het probleem ontstaat vooral wanneer er veel oxidatieve stress en laaggradige ontsteking aanwezig is. Dan kan LDL makkelijker oxideren en ongunstiger worden voor je bloedvaten. Wil je hier dieper op ingaan? Lees dan ook deze blog over ontstekingen op natuurlijke wijze verlagen.

Zijn statines altijd nodig bij hoog cholesterol?

Niet altijd. Dat hangt af van je cholesterolwaarden, je totale risico op hart- en vaatziekten, je leeftijd, bloeddruk, leefstijl, erfelijke aanleg en medische voorgeschiedenis.

Statines kunnen heel waardevol zijn wanneer het risico verhoogd is. Tegelijk is het logisch dat je ook wilt weten wat je met voeding, leefstijl en natuurlijke ondersteuning kunt doen. Overleg altijd met je arts voordat je medicatie stopt of verandert. Wil je daar meer over lezen? Bekijk dan ook deze blog over natuurlijke alternatieven voor statines

Kan stress je cholesterol verhogen?

Chronische stress kan invloed hebben op je cholesterolbalans. Je lichaam gebruikt cholesterol onder andere voor de aanmaak van stresshormonen zoals cortisol. Daarnaast kan stress indirect meespelen via slechter slapen, minder bewegen, meer snacken, hogere bloeddruk of meer ontstekingsactiviteit.

Daarom is stress verlagen geen “extraatje”, maar onderdeel van een gezonde basis voor je hart, bloedvaten en stofwisseling.