Collageen is de afgelopen jaren heel populair geworden. Vooral voor vrouwen, aangezien het een stevigere huid en minder rimpels belooft. We weten dat collageen een structureel eiwit is in de huid en dat we daar steeds minder van hebben als we ouder worden.
Maar heb je extra collageen nodig? En wat gebeurt er in je lichaam als je collageen inneemt? Komt dat ook echt in je huid terecht of wat doet je lichaam daarmee?
Wat is collageen eigenlijk?
Collageen is dus een eiwit wat van nature veel in je lichaam voorkomt. Sterker nog: het is een van de meest voorkomende eiwitten in je lijf. Je kunt het echt zien als de bouwstof van veel weefsels. Het zorgt voor structuur en stevigheid in bijvoorbeeld:
- je huid
- botten
- pezen
- kraakbeen
- bloedvaten
- slijmvliezen
Tot ongeveer je 25e maakt je lichaam dit vrij efficiënt aan maar daarna neemt die aanmaak steeds meer af. Dat is een normaal onderdeel van ouder worden. Er zijn factoren die dat proces kunnen versnellen zoals roken, stress, voeding, zonlicht en oxidatieve stress. We leven in een tijd waar we volop moeten dealen met die factoren en dat is dus precies waarom collageen supplementen zo populair zijn geworden.
Wat gebeurt er als je collageen neemt?
Dit is een hele belangrijke vraag die naar mijn mening iets te weinig gesteld wordt. Als darmtherapeut ben ik natuurlijk elke dag bezig met niet alleen wat je je lichaam toedient, maar juist ook wat je lichaam ermee doet.
Het liefst willen we dat de collegeen die je inneemt, direct in je huid terechtkomt. Maar zo werkt het helaas niet. De collageen wordt in je spijsvertering afgebroken tot allemaal losse aminozuren (peptiden). Die aminozuren worden dan opgenomen, komen in je bloedbaan en worden dan naar de plek gebracht waar ze het hardst nodig zijn. Dat kan op elke plek in je lichaam zijn waar op dat moment herstel nodig is.
Daarnaast ben je om collageen weer aan te kunnen maken uit die aminozuren, afhankelijk van andere factoren. Je hebt daar bijvoorbeeld ook voor nodig: • vitamine C • zink • koper Zonder deze stoffen kan je lichaam de bouwstenen helemaal niet goed weer omzetten tot nieuw collageen.
Je snapt dus dat het effect van een collageen supplement heel afhankelijk is per persoon. Voeding, leefstijl en de beschikbaarheid van deze andere stoffen zijn daarvoor heel belangrijk.
Heb je collageen nodig? Wat zegt de wetenschap?
De wetenschap is het niet overal met elkaar eens. Er zijn studies die aantonen dat het innemen van gehydrolyseerd collageen kan bijdragen aan een betere hydratatie en elasticiteit in je huid. Tegelijkertijd zijn de resultaten over rimpeldiepte en huidveroudering heel wisselend.
Het effect van collageen suppletie hangt niet alleen af van wat je inneemt, maar ook van wat er verder in je lichaam gebeurt. De aanmaak en behoud van collageen wordt bijvoorbeeld beinvloed door:
- je voedingspatroon
- je vitamine- en mineralenstatus
- oxidatieve stress
- teveel zonlicht
- ontstekingsprocessen
- de algehele gezondheid van je weefsels
Als deze dingen niet goed in balans zijn, kan het zijn dat extra collageen nemen niet veel effect geeft. Daarnaast moet je darmgezondheid ook goed genoeg zijn om de collageen goed te kunnen verteren en opnemen. Als je vaker last hebt van maagzuur bijvoorbeeld, heb je wellicht een maagzuur tekort en kunnen eiwitten en aminozuren niet goed worden opgenomen. Lees ook meer over maagzuurremmers
Je lichaam maakt zelf collageen aan
Oke, je lichaam maakt zelf dus ook collageen aan. Wat is er dan nodig zodat die aanmaak zo goed mogelijk verloopt? Allereerst natuurlijk de bouwstoffen en cofactoren (die nodig zijn om de stof te kunnen maken):
- Glycine
- Proline
- Vitamine C
- Zink
- Koper
Zonder deze stoffen kan er geen collageen aangemaakt worden. De aminozuren glycine en proline zijn o.a. aanwezig in een collageen supplement, maar kun je bijvoorbeeld ook vinden in bone broth of gelatine. Daarnaast is het belangrijk dat de omstandigheden in je lichaam goed zijn**. Chronische stress, ontstekingen of oxidatieve stress** kunnen het proces tegenwerken. Lees ook waarom vitamine C ascorbaten beter zijn voor je lichaam en huid
Natuurlijke manieren om collageen aan te maken
De hoeveelheid collageen in je huid wordt niet alleen bepaald door hoeveel je aanmaakt, maar ook door hoeveel er wordt afgebroken. En dat afbraakproces kan soms sneller gebeuren dan we denken.
Oxidatieve stress speelt hier een grote rol bij. Dat ontstaat wanneer er veel vrije radicalen in je lichaam aanwezig zijn. Antioxidanten kunnen dat tegengaan en op die manier voorkomen dat de vrije radicalen je huidcellen beschadigen en collageen extra afbreken. Ook roken, luchtvervuiling, chronische stress en bewerkte voeding kunnen zorgen voor veel vrije radicalen en oxidatieve stress.
Antioxidanten zoals Astaxanthine zijn hierbij de key omdat ze het aangemaakte collageen beschermen. Ze zijn dus niet vervangbaar, maar bieden extra bescherming. Door de huid vanbinnenuit te beschermen, kan astaxanthine helpen zoveel mogelijk collageen te behouden. Het richt zich dus niet zozeer op het toevoegen van nieuw collageen, maar het ondersteunt je lichaam op zo’n manier dat er zoveel mogelijk collageen behouden blijft en aangemaakt wordt. Meer over waarom Astaxanthine en collageen een droomcombinatie zijn
Dus, wanneer kan collageen zinvol zijn?
Ja, je lichaam maakt dus zelf collageen aan en die processen wil je zo goed mogelijk ondersteunen. Er zijn situaties wanneer extra collageen heel fijn kan zijn:
- Als je vaak te weinig eiwitten binnenkrijgt
- Je goed moet herstellen (na trainingen, blessure of operatie)
- Je ouder wordt en de natuurlijke aanmaak lager wordt
- Wanneer je te weinig bouwstoffen binnenkrijgt
Het is wel belangrijk te onthouden dat het op zichzelf geen magische oplossing is. Hoe goed het werkt is afhankelijk van de hoeveelheid vitamine C en mineralen en hoeveel oxidatieve stress er aanwezig is. Kijk dus niet alleen naar wat je inneemt, maar ook naar hoe je de andere omstandigheden in je lichaam kunt optimaliseren.
Veelgestelde vragen
Werkt collageen als supplement echt?
Collageen wordt in je maag en darmen afgebroken tot aminozuren. Dit zijn bouwstenen die door je hele lichaam kunnen worden gebruikt. De plek waar het het hardst nodig is, komt als eerst aan de beurt dus het kan even duren voordat resultaat op de huid zichtbaar wordt.
Komt collageen uit een supplement direct in je huid terecht?
Nee. Collageen wordt eerst afgebroken tot aminozuren en die worden gebruikt waar ze op dat moment het hardst nodig zijn in je lichaam. Dat kan dus ook in je spieren of bindweefsels zijn.
Kun je zelf collageen aanmaken?
Ja, je lichaam maakt zelf ook collageen aan. Daarvoor moet het wel de juiste bouwstoffen en cofactoren hebben. Denk aan voldoende eiwitten (vooral glycine en proline), vitamine C, zink en koper.
Is vegan collageen mogelijk?
Collageen is van nature een dierlijk eiwit en vegan collageen bestaat daardoor niet in dezelfde vorm. Wel kun je de eigen aanmaak van collageen zoveel mogelijk ondersteunen met bijvoorbeeld vitamine C en mineralen.
Wat is een natuurlijk alternatief voor collageen?
In plaats van collageen suppletie, kun je ook kijken naar manieren om de aanmaak en behoud van je collageen te ondersteunen. Denk aan het verminderen van oxidatieve stress, voldoende eiwitten, vitamine C en antioxidanten zoals Astaxanthine om je lichaam te beschermen.
